Een regenwatertank bij hoge grondwaterstand

In veen en klei staat het grondwater hoog, en een lege tank kan letterlijk omhoog drijven. Dat is op te lossen, maar niet door het te negeren.

Dit is de vraag die in Nederland het vaakst wordt gesteld en het minst goed wordt beantwoord. Logisch, want de meeste informatie over regenwatertanks komt uit Duitsland, en Duitse zandgrond gedraagt zich totaal anders dan Nederlands veen. Wat daar een detail is, is hier het hele verhaal.

Het probleem in één zin: een lege tank in natte grond wil omhoog. Dat klinkt vreemd, maar het is simpele natuurkunde. Een tank is in feite een grote luchtbel. Zit de grond eromheen vol water, dan duwt dat water de tank omhoog met een kracht die gelijk is aan het gewicht van het water dat de tank verdringt. Weegt de tank plus de grond erbovenop minder dan die opwaartse kracht, dan komt hij omhoog. Dat heet opdrijven, en het gebeurt precies op het moment dat je het niet wilt: als de tank leeg is en het net heel hard geregend heeft.

Wanneer speelt dit? Grofweg overal waar het grondwater hoog staat en de grond slecht doorlatend is. Denk aan het veengebied in het Groene Hart, delen van Noord-Holland en Friesland, en kleigrond in Zeeland en de rivierengebieden. In de zandgronden van Brabant, de Veluwe en Drenthe speelt het veel minder. Maar ga niet af op de vuistregel: het kan per straat verschillen, en zelfs per hoek van je tuin.

Hoe je het oplost. De eerste route is gewicht: een betonnen put weegt zoveel dat hij zichzelf op zijn plek houdt, ook als hij leeg is. Dat is meteen de reden dat je in Nederland en België zoveel betonnen putten ziet en in Duitsland zoveel kunststof. De tweede route is verankering: je zet de kunststof tank vast op een betonnen vloerplaat, zodat het gewicht van die plaat het opdrijven tegenhoudt. De derde is de tank minder diep leggen, bijvoorbeeld met een platte tank, zodat er minder van in de natte laag zit.

Wat je niet moet doen: een kunststof tank in natte klei leggen zonder verankering, en hopen dat het goed gaat. Het gaat een tijd goed. Tot de eerste keer dat hij leeg is na een natte week. Dan staat je tuin scheef en haal je hem er niet zomaar weer uit, want er zit inmiddels een terras of een gazon overheen.

Wat je zelf kunt uitzoeken voordat je belt. Je kunt de grondwaterstand bij jou in de buurt opvragen, en je gemeente of waterschap weet vaak precies hoe het in jouw wijk zit. Weet je het niet, kijk dan naar je buren: staan er in je straat overal betonnen putten, dan is dat geen toeval.

En dan de eerlijke conclusie. Dit is het onderdeel van een regenwatersysteem waar wij het minst met een tabel kunnen werken en het meest met kennis van jouw situatie. Een systeembouwer kan je een tankmaat geven. Of die tank van beton of kunststof moet zijn, en of hij verankerd moet worden, hangt af van grond die wij niet zien. Bel ons als je twijfelt. Dat kost niets en het is precies het moment waarop het uitmaakt.