In België verplicht, in Nederland vrijblijvend

Onze buren hebben een wettelijk minimum voor regenwaterputten. Wij hebben een folder. Dat verschil is groter dan een grens.

Rijd twee uur naar het zuiden en de wereld ziet er anders uit. In Vlaanderen is een regenwaterput bij nieuwbouw geen goed idee maar een verplichting. Vastgelegd in de Gewestelijke Stedenbouwkundige Verordening Hemelwater, voor particulieren van kracht sinds oktober 2023. Bouw je, herbouw je, of verbouw je iets waarbij aan de afvoer gewerkt wordt, dan komt er een put. Punt.

En het gaat verder dan een streepje op een tekening. De verordening zegt ook hoe groot. Bij een dak tot tachtig vierkante meter minimaal vijfduizend liter. Boven de tachtig zevenduizendvijfhonderd. Boven de honderdtwintig tienduizend. En je moet dat water ook echt gebruiken, voor toepassingen die geen drinkwaterkwaliteit vragen: je wc, je wasmachine, je schoonmaak, je tuin. Opvangen en vervolgens laten staan telt niet.

Nu Nederland. Wij hebben geen wettelijk minimum. Geen maat, geen verplichting, geen getal. Wat we wel hebben zijn gemeenten die soms een bergingseis stellen, soms subsidie geven, en soms allebei niet. Het verschilt per gemeente, soms per straat, en het verandert regelmatig. Voor een burger die het goed wil doen is dat geen beleid maar een zoekplaatje.

Wie heeft er gelijk? Daar kun je verschillend over denken, en dat is ook precies wat er gebeurt. Voorstanders van de Vlaamse aanpak zeggen: droogte en wateroverlast zijn te groot voor vrijblijvendheid, en een norm maakt het voor iedereen duidelijk, ook voor de aannemer. Tegenstanders zeggen: een verplichte put van vijfduizend liter is bij een klein huishouden dweilen met de kraan open, het jaagt de bouwkosten op, en je kunt hetzelfde bereiken met verleiden in plaats van dwingen. Beide argumenten snijden hout.

Wat wij ervan vinden is minder interessant dan wat je ermee kunt. En dat is dit: bij gebrek aan een Nederlandse maat is de Vlaamse de enige onderbouwde maatstaf in ons taalgebied. Geen marketinggetal uit een folder, maar een norm waar juristen, ingenieurs en een parlement naar gekeken hebben. Daarom gebruiken wij hem als ondergrens in onze systeembouwer. Adviseren wij je een tank, dan zit die nooit onder wat je in Vlaanderen wettelijk zou moeten hebben.

Om misverstanden voor te zijn: dit is in Nederland geen verplichting en wij doen ook niet alsof. Je mag hier een kleinere tank nemen en soms is dat prima. Maar als de buren dit het minimum vinden, is er weinig reden om er zonder nadenken onder te gaan zitten.

En misschien de belangrijkste observatie. Vlaanderen heeft niet een put verplicht gesteld omdat het daar harder regent. Ze hebben het gedaan omdat ze eerder tegen de rekening aanliepen. Het is geen gok wat er hier gaat gebeuren.